Google heeft donderdag zijn besturingssysteem Chrome OS onthuld aan de buitenwereld. De software kan echter nog niet worden gedownload en geïnstalleerd.
Het bedrijf gaf donderdag een inkijkje in de techniek van het systeem, waarvan de broncode wel vanaf nu beschikbaar is voor programmeurs. Chrome OS is, net als bijvoorbeeld Linux, open source: gebruikers hebben toegang tot de broncode en mogen die aanpassen en verbeteren. Computers met het Chrome OS zijn voorlopig echter nog niet verkrijgbaar. Google zegt te verwachten dat de eerste laptops en netbooks met het besturingssysteem eind 2010 in de winkel kunnen liggen.

Online
Chrome OS wordt, na het mobiele platform Android, het tweede besturingssysteem uit de koker van het bedrijf dat al lang niet meer alleen een zoekmachine beheert. De internetgigant is inmiddels ook actief op het gebied van online applicaties, zoals maildienst GMail, kantoorsoftwarepakket Google Docs en het recent gepresenteerde samenwerkings- en communicatieplatform Google Wave.

Chrome webbrowser
Het succes van dergelijke interactieve online diensten is onder meer afhankelijk van de beschikbaarheid van snelle, geavanceerde webtechnologie. Daarom ontwikkelde Google een jaar geleden al zijn eigen webbrowser Chrome. Die is volgens Google in tegenstelling tot bijvoorbeeld Internet Explorer en Firefox, toegesneden op gebruik van moderne webapplicaties. De webbrowser heeft wereldwijd inmiddels veertig miljoen gebruikers, maakte Sundar Pichai van Google bekend. Dat worden er mogelijk snel meer, want het bedrijf meldde dat Mac- en Linuxversies van Chrome bijna klaar zijn. Op dit moment is de browser alleen beschikbaar voor Windows. Chrome krijgt binnenkort bovendien beschikking over extensies, toevoegingen waarmee gebruikers extra functionaliteit aan de browser kan toevoegen. Een rijk ecosysteem van extensies is een van de redenen voor het succes van Firefox.

Hardware
Met de presentatie van een eigen besturingssysteem, Chrome OS geheten, gaat het Google een stap verder dan met de webbrowser. Het systeem stelt Google in staat om webapplicaties te bouwen die gebruik kunnen maken van hardwarefuncties die alleen toegankelijk zijn voor het besturingssysteem. Anders dan een traditionele webapplicaties kunnen spelletjes die voor Chrome OS worden ontwikkeld bijvoorbeeld gebruik maken van de grafische processor voor snellere en betere animaties.

Snel
Chrome OS moet volgens Google snel, simpel en veilig zijn. Tijdens een demonstratie startte een netbook met het systeem binnen zeven seconden op. Wie inlogt, ziet vervolgens tabjes met webapplicaties. Daar kunnen gebruikers bijvoorbeeld hun mail lezen, documenten bewerken of chatten. Het bedrijf benadrukte dat niet alleen Googles eigen webapplicaties gebruikt kunnen worden. Om dat te illustreren, toonde het de experimentele online versie van Microsofts kantoorsoftware Office in Chrome OS.

Grens
Chrome OS laat daarmee de grens tussen internet en de computer vervagen. Volgens Google zijn de webbrowser en het besturingssysteem niet meer van elkaar te onderscheiden. “Als je je besturingssysteem alleen nog opstart om je browser te kunnen gebruiken, dan moet de browser misschien het besturingssysteem worden”, legt het bedrijf uit in een video op Youtube. Gegevens worden niet op de computer opgeslagen, maar online. Wie zijn computer met Chrome OS verliest, kan dan een nieuwe kopen en inloggen om al zijn bestanden terug te vinden.

Microsoft neemt donderdag afscheid van een zorgenkindje. Windows Vista beleefde een moeizame start, en kwam die nooit te boven. Zijn opvolger Windows 7 moet het debâcle snel doen vergeten.  Windows 7 ligt officieel pas donderdag in de winkel, maar wordt inmiddels volop gebruikt. Een gratis testversie werd alleen al in Nederland zo’n 260.000 keer geïnstalleerd. Wereldwijd is het marktaandeel van die ‘release candidate’ inmiddels groter dan dat van Snow Leopard, de nieuwste versie van Apples Mac OS X die eind augustus verscheen, en het open-source systeem Linux. Daarmee lijkt Windows 7 nu al beter te worden ontvangen dan voorganger Windows Vista, dat in januari 2007 het levenslicht zag. Vista verving het toen al bijna zes jaar oude Windows XP, maar doet qua populariteit tot op de dag van vandaag voor die versie onder. Het besturingssysteem bereikte in augustus zijn top met een marktaandeel van 18,8 procent. In september zette al weer een daling in. Windows XP is nog altijd in gebruik op 71,5 procent van de computers.

Beveiliging
Vista beleefde vooral een moeizame start omdat Microsoft bij de ontwikkeling van het besturingssysteem veel aandacht had besteed aan de beveiliging van de software. Eerdere versies van Windows waren veelvuldig slachtoffer van virussen, en werden gaande het gebruik vaak traag en instabiel door ondeugdelijke stuurprogramma’s voor randapparatuur. Om dat probleem te verhelpen, bouwde Microsoft meer veiligheidsmaatregelen in. Gebruikers werd voortdurend om bevestiging gevraagd bij vaak basale handelingen. Dat wekte bij veel gebruikers ergernis.

Randapparatuur
Ernstiger was dat de herziene technologie voor het gebruik van stuurprogramma’s tot gevolg had dat veel randapparatuur, zoals printers, scanners of modems, aanvankelijk niet met Vista samenwerkte. Ook veel software die onder Windows XP goed draaide, kon aanvankelijk niet met Vista worden gebruikt. Bovendien stelde Vista aanzienlijk zwaardere eisen aan de hardware dan zijn voorganger. Wie geen gloednieuwe computer had, kampte vaak met een traag en log systeem.

Boycot
De problemen leidden tot een stortvloed aan klachten. In oktober 2007 riep de Consumentenbond zelfs op tot een boycot van het besturingssysteem. Microsoft lanceerde daarop een website waarop het de klachten van individuele Vista-gebruikers trachtte op te lossen, zonodig met telefonisch contact. Intussen werden veel technische problemen aangepakt, onder meer doordat nieuwe stuurprogramma’s beschikbaar kwamen en Microsoft met updates enkele veelgenoemde onvolkomenheden aanpakte.

‘Minder goed’
Toch was het kwaad al geschied: Windows Vista had een onverwoestbaar slecht imago, en bleef onverminderd impopulair. Vooral in het bedrijfsleven werd de nieuwe Windowsversie massaal genegeerd. Uiteindelijk moest ook Microsoft zelf onlangs erkennen dat het besturingssysteem ‘minder goed’ was geweest.

Lichter
Windows 7 lijkt onder een gunstiger gesternte te worden geboren. De nu gangbare computers hebben meer geheugen en snellere processoren, zodat minder gebruikers problemen zullen hebben met de systeemeisen van de software. Het besturingssysteem is bovendien lichter dan zijn voorganger. Microsoft biedt zelfs een versie aan voor de zogenoemde netbooks, eenvoudige minicomputers die hoofdzakelijk worden gebruikt om te internetten. Het besturingssysteem is bovendien voorzien van technologie die er voor zorgt dat ook oudere software naadloos met Windows 7 kan samenwerken.

Multitouch
Ook is Windows 7 gemakkelijker te bedienen. Het systeem maakt het bijvoorbeeld eenvoudiger om snel te wisselen tussen programmavensters, en is voorzien van een nieuwe taakbalk. Die fungeert zowel om programma’s op te starten, als om actieve programma’s te beheren – enigszins vergelijkbaar met de ‘Dock’ in Apples besturingssysteem Mac OS X. Een andere grote verandering is de aanwezigheid van multitouchbediening. Die maakt het mogelijk om computers met een aanraakscherm met de hand te bedienen. Daarbij kan niet alleen een icoontje worden geselecteerd door het op het scherm aan te raken, maar kunnen gebruikers ook bijvoorbeeld vloeiend inzoomen op een foto door hun vingers op het scherm uit elkaar te bewegen.

Rooskleurig
De verwachting is dan ook dat Windows 7 een rooskleuriger toekomst tegemoet gaat dan zijn ongelukkige voorganger. Analisten verwachten dat niet alleen consumenten, maar ook bedrijven vanaf volgend jaar zullen overstappen op de nieuwe versie. Het invloedrijke adviesbureau Gartner raadt zijn zakelijke klanten zelfs aan om niet te wachten op het eerste ’service pack’, zoals het bij eerdere nieuwe Windowsversies wel altijd deed.

Softwarebedrijf Adobe heeft voor moderne mobiele telefoons een volledige versie van zijn technologie Flash ontwikkeld. Die is straks beschikbaar op alle smartphones, behalve op de iPhone van Apple.
Dat heeft Adobe maandag bekendgemaakt. Flash is een op internet veel gebruikte technologie om interactieve elementen toe te voegen aan websites. Ook veel filmpjes worden online met behulp van Flash getoond, zoals op YouTube.

De technologie was tot dusverre op mobiele toestellen slechts beperkt bruikbaar. Adobe had weliswaar een aparte mobiele variant van de software, maar die beschikte niet over dezelfde functionaliteit als Flash op gewone computers.

Platformen
Een later dit jaar te verschijnen nieuwe versie van de software maakt daar een einde aan. Het nieuwe Flash is straks op alle platformen hetzelfde. In de komende maanden verschijnt Flash 10.1 voor Windows, Mac en Linux, maar ook voor Windows Mobile, Symbian, Android, de Blackberry en WebOS, het besturingssysteem van Palms smartphone Pre. Alleen Apples iPhone ontbreekt in het rijtje. Voor de ontwikkeling van een iPhone-versie van Flash is de medewerking nodig van Apple, en dat bedrijf zou niet erg toeschietelijk zijn, aldus Adobe in een toelichting.

Zwaar
Apple liet eerder weten dat het de reguliere versie van Flash te zwaar acht voor gebruik op de iPhone. Het simpelere Flash Lite biedt echter te weinig functionaliteit. Voor het tonen van YouTube-filmpjes gebruikt de iPhone een aparte techniek. Eerder dit jaar zei topman Shantanu Narayen van Adobe nog dat de twee bedrijven samen zochten naar een manier om Flash beschikbaar te maken op de iPhone, maar kennelijk heeft dat nog niet tot resultaten geleid.